Semillon

Semillon is een witte druif met Franse wortels, ontstaan in de wijngaarden rond Bordeaux. De druif heeft een dunne schil en compacte trossen, wat haar erg gevoelig maakt voor edelrot, de schimmel Botrytis cinerea die druiven laat indrogen en concentreert. Diezelfde gevoeligheid maakt Semillon tot de belangrijkste druif in de edelzoete wijnen van Sauternes, waar ze vaak wordt aangevuld met Sauvignon Blanc en soms een klein aandeel Muscadelle. Buiten Frankrijk vond Semillon een tweede thuis in Australië, met name in de Hunter Valley, waar ze juist droog en strak wordt gevinifieerd. Lang gold Semillon zelfs als een van de meest aangeplante witte druiven ter wereld, al staat ze inmiddels wat meer in de schaduw van bekendere soorten. Wie het druivenras eenmaal kent, herkent het karakter overal terug: een zachte body met een wasachtige, soms lanoline-achtige structuur die zich onderscheidt van de uitgesproken kruidigheid van bijvoorbeeld Sauvignon Blanc.

Hoe smaakt Semillon?

Jong en droog gevinifieerd is Semillon eerder subtiel dan uitbundig: denk aan citrus, groene appel, peer en een vleugje kruidigheid, met een romige textuur die de wijn body geeft zonder dat hij zwaar wordt. Naarmate de wijn rijpt, verschuift het aromaprofiel richting honing, amandel en op zijn best een kenmerkende geur van geroosterd brood of toast, iets wat je vooral bij oudere Hunter Valley-Semillon tegenkomt. In de zoete stijl, zoals bij Sauternes, verandert het beeld volledig: dan proef je abrikoos, gedroogd steenfruit, sinaasappelschil en honing, gedragen door een substantiële zoetheid die dankzij voldoende zuur toch in balans blijft. Wat Semillon van veel andere witte druiven onderscheidt, is dat ze zelf relatief neutraal en stil is in haar jeugd; de complexiteit komt vaak pas met flesrijping of door de blend met een aromatischer partner. Laat je dus niet misleiden door een jonge, wat gesloten Semillon: geef de wijn tijd en hij verrast alsnog.

Waar wordt Semillon verbouwd?

Bordeaux is en blijft het historische hart van deze druif, met name in de Graves en in Sauternes en Barsac, waar het zoete boegbeeld van de druif wordt gemaakt. Klimaat en bodem van die specifieke streken lees je uitgebreider op de pagina over Bordeaux en op de paginas van Chateau Suduiraut en Sichel. In Australië ligt de nadruk op de Hunter Valley, waar Semillon al bijna twee eeuwen wordt geteeld en waar ze uitgroeide tot een streekicoon met opmerkelijk bewaarpotentieel, en op Margaret River, waar de druif vaker wordt geblend met Sauvignon Blanc tot een fris en aromatisch duo. Zuid-Afrika kende Semillon ooit als de meest aangeplante witte druif van de Kaap, onder de naam groendruif, al is haar aandeel inmiddels sterk teruggelopen ten gunste van Chardonnay en Sauvignon Blanc. Toch duiken er in Stellenbosch nog steeds mooie voorbeelden op, zoals bij Spier Estate, vaak in blendvorm. Ook in Argentinië, bijvoorbeeld bij Bodega Norton, en in Portugal bij Bacalhoa vind je Semillon terug als waardevolle blendpartner.

Hoe wordt Semillon gevinifieerd?

De manier van vinifiëren bepaalt bij Semillon extreem veel, misschien wel meer dan bij welke andere witte druif ook. Voor de droge, frisse stijl wordt vroeg geoogst om voldoende zuur te behouden, meestal gevolgd door vergisting in inox zonder houtcontact, zoals gebruikelijk is in de Hunter Valley. Daar tegenover staat de klassieke Bordeaux-aanpak, waarbij Semillon soms wel op eikenhouten vaten rijpt en zo extra structuur en subtiele vanilletonen krijgt. Voor de edelzoete stijl ligt alles nog gevoeliger: de druiven worden met de hand geplukt, vaak in meerdere selectieve rondes, zodat alleen bessen met de juiste graad van botrytisaantasting worden binnengehaald. Die wijnen rijpen daarna doorgaans geruime tijd op eikenhouten vaten, wat bijdraagt aan hun kenmerkende diepte en lange houdbaarheid. Omdat Semillon van zichzelf weinig uitgesproken aroma heeft, wordt ze bovendien vaak bewust geblend met Sauvignon Blanc, dat de nodige frisheid en fruitigheid toevoegt.

Waar past Semillon bij?

Een droge, jonge Semillon of een Semillon-Sauvignon Blanc-blend doet het uitstekend bij gegrilde of gestoomde witvis, schaal- en schelpdieren en lichte pastagerechten met room. De iets vollere, gerijpte droge stijl met wat lanoline en amandel kan ook goed naast gevogelte of een romige risotto staan. Voor de edelzoete Semillon uit Sauternes ligt het voor de hand om te denken aan een dessert, maar de klassieke combinatie met een stevige blauwschimmelkaas werkt minstens zo goed dankzij het contrast tussen zoet en zilt. Ook bij foie gras of een fruitig dessert met abrikoos of perzik komt de honingzoete kant van deze wijn tot zijn recht. Twijfel je tussen een droge of zoete stijl bij een gerecht, kijk dan eerst naar de intensiteit van de smaken op het bord; hoe geconcentreerder het gerecht, hoe beter een zoetere Semillon standhoudt.

Waar let je op bij het kiezen van Semillon?

De grootste valkuil is aannemen dat alle Semillon dezelfde stijl deelt: een droge Hunter Valley-fles en een edelzoete Sauternes hebben qua smaak weinig gemeen, ook al komen ze van dezelfde druif. Let daarom altijd op het etiket of de wijn puur of geblend is, en met welke druif: Sauvignon Blanc voegt frisheid toe, terwijl een klein aandeel Muscadelle vooral bloemige, fruitige accenten geeft. Bij de droge stijl is het goed te weten dat jonge flessen vaak nog gesloten aandoen; wie meteen veel smaak verwacht, kan teleurgesteld raken, terwijl een paar jaar extra flesrijping juist veel oplevert. Bij edelzoete Semillon bepalen de intensiteit van de botrytis en het aandeel handwerk in de wijngaard sterk hoe geconcentreerd en complex de wijn wordt; een streng met veel handmatige selectierondes levert doorgaans een dieper wijnprofiel op dan een minder arbeidsintensieve aanpak. Kijk dus niet alleen naar het land van herkomst, maar vooral naar de gekozen stijl en de mate van rijping voordat je een fles uitzoekt.

Veelgestelde vragen

Is Semillon droog of zoet?

Allebei: droog gevinifieerd is Semillon de basis van veel witte Bordeaux en van de kenmerkende droge Hunter Valley-stijl, terwijl dezelfde druif dankzij haar gevoeligheid voor edelrot ook de belangrijkste bouwsteen is van de zoete Sauternes. Welke variant je in huis haalt, hangt dus volledig af van de gekozen wijn en het etiket, niet van de druif alleen.

Op welke temperatuur schenk je Semillon?

Een droge, frisse Semillon of een Semillon-Sauvignon Blanc-blend komt het best tot zijn recht rond de 8 tot 10 graden. Een vollere, gerijpte droge Semillon met meer structuur mag iets warmer, richting 10 tot 12 graden, zodat de aroma’s van amandel en toast zich beter ontvouwen. Zoete Sauternes drink je het liefst koeler, rond de 8 graden, zodat de zoetheid niet overheerst en de frisse ondertoon goed naar voren komt.

Welk glas past bij Semillon?

Voor een droge Semillon werkt een gewoon, niet te klein wittewijnglas prima, zodat de subtiele aroma’s zich toch kunnen ontplooien zonder dat de wijn plat overkomt. Voor een edelzoete Sauternes kies je bewust een kleiner glas: de geconcentreerde zoetheid en aroma’s van deze wijn komen zo geconcentreerder tot leven en je schenkt vanzelf een bescheidener hoeveelheid per keer, wat goed past bij het intensieve karakter van deze stijl.

Hoe lang kun je Semillon bewaren?

Dit is een van de weinige witte druiven die serieus bewaarpotentieel heeft. Droge Hunter Valley-Semillon kan tientallen jaren meegaan en ontwikkelt dan pas echt zijn kenmerkende toast- en honingtonen. Edelzoete Sauternes staat bekend als een van de langst houdbare witte wijnen ter wereld en kan eveneens decennialang rijpen. Een lichte, fruitige blend met Sauvignon Blanc drink je daarentegen liever binnen een paar jaar na de oogst, wanneer de frisheid nog op zijn best is.

Met welke druiven wordt Semillon geblend?

Sauvignon Blanc is verreweg de meest voorkomende partner, zowel in droge Bordeaux-blends als in de zoete wijnen van Sauternes, waar Sauvignon Blanc voor extra frisheid zorgt naast de rijke, olieachtige body van Semillon. Muscadelle duikt soms in kleine hoeveelheden op in Sauternes voor extra bloemigheid. Ook in blends van Bodega Norton, Bacalhoa en Spier Estate zie je Semillon terug als aanvullende partner naast Sauvignon Blanc en soms een derde druif.

Welke stijlverschillen zijn er per streek?

In Bordeaux ligt de nadruk op twee uitersten: de droge, vaak houtgerijpte witte Graves enerzijds en de geconcentreerde, botrytisrijke Sauternes anderzijds. De Hunter Valley in Australië koos voor een heel andere weg: vroeg geoogst, zonder hout, met een laag alcoholpercentage en een verbluffend vermogen om decennialang te rijpen tot een rijke, toastige wijn. Margaret River, aan de andere kant van Australië, maakt juist een vollere, aromatischere Semillon-Sauvignon Blanc-blend met meer body en alcohol. Zuid-Afrika, waar Semillon ooit dominant was, zet de druif nu vooral in als ondersteunende blendpartner in streken als Stellenbosch.