Touriga Franca

Wat is Touriga Franca?

Touriga Franca is een blauwe druif die in Portugal geldt als een van de belangrijkste bouwstenen van zowel port als droge rode wijn. De druif is een natuurlijke kruising van Touriga Nacional en de minder bekende Marufo, wat verklaart waarom ze qua karakter familie van elkaar zijn, maar toch duidelijk verschillen. In de Douro is Touriga Franca inmiddels de meest aangeplante druif, mede omdat de stok goed omgaat met droogte en hitte en een betrouwbare opbrengst geeft. Daardoor duikt de naam op in bijna elke Portugese rode blend, van eenvoudige flessen tot de meest gewilde vintage ports.

Hoe smaakt Touriga Franca?

Waar Touriga Nacional imponeert met kracht en concentratie, is Touriga Franca de druif die verfijning en geur toevoegt aan een blend. Denk aan de geur van bramen, rode bosvruchten en rozen, vaak aangevuld met een kruidig, iets peperig accent. In de mond voelt de wijn doorgaans fluweelachtig, met tannines die aanwezig zijn maar zelden hard aanvoelen. Er zit een natuurlijke frisheid in die de wijn in balans houdt, ook wanneer er stevig fruit en structuur bij komen. Vergeleken met de zwaardere Touriga Nacional is Touriga Franca lichter van lichaam en meer gericht op elegantie dan op massa.

Waar wordt Touriga Franca verbouwd?

Het hart van deze druif ligt onmiskenbaar in de Douro-vallei, waar de warme, droge hellingen precies bieden wat de stok nodig heeft om goed te rijpen. Ook in de Dão-regio wordt Touriga Franca aangeplant, al speelt ze daar een meer ondersteunende rol naast Touriga Nacional. Buiten Portugal is de druif zeldzaam; klimaat en bodem die haar succesvol maken, komen uitgebreider aan de orde op de regiopagina van de Douro.

Hoe wordt Touriga Franca gevinifieerd?

Bij de productie van port wordt Touriga Franca, net als andere druiven in de blend, gekneusd om de kleurstoffen snel uit de schil te halen, van oudsher soms nog met de voeten getreden in lagares. Dat proces zorgt voor de diepe kleur die zowel port als droge Douro-rode wijnen kenmerkt. Voor droge tafelwijn wordt de druif meestal gevinifieerd tot droogte en daarna verder gerijpt op vat, waarbij oud eikenhout vaak de voorkeur heeft omdat het de wijn zachter maakt zonder veel extra houttoon toe te voegen. Touriga Franca wordt zelden solo gebotteld: haar rol is meestal die van verbindende factor tussen de kracht van Touriga Nacional en de structuur van druiven als Tinta Roriz of Tinta Barroca. In een blend zorgt ze voor de bloemige laag en de aromatische lift die een wijn toegankelijker en geparfumeerder maakt.

Waar past Touriga Franca bij?

Een droge rode wijn met een flink aandeel Touriga Franca combineert goed met stevig gekruid vlees, gegrilde kip of een rijke stoofschotel. De frisheid en het fruit maken de wijn ook geschikt bij gerechten met mediterrane kruiden. Port op basis van deze druif, zoals een tawny of colheita, past juist mooi bij harde kaas, gedroogd fruit of gebak met noten. Bij een vintage of LBV met meer diepgang zoek je eerder naar donker gebraden vlees of iets met cacao, omdat de wijn dan zelf al veel structuur en fruit meebrengt.

Waar let je op bij het kiezen van Touriga Franca?

De grootste valkuil is denken dat elke wijn met Touriga Franca dezelfde stijl heeft: het aandeel in de blend en de andere druiven bepalen sterk hoe rijk of fris de wijn uiteindelijk smaakt. Een tawny met jarenlange vatrijping krijgt door oxidatie tonen van noten en gedroogd fruit, terwijl een jonge vintage port juist meer op zwart fruit en kruid leunt. Let ook op de rol van de druif in de blend: bij sommige huizen ligt het zwaartepunt op Touriga Nacional voor kracht en dient Touriga Franca vooral als aromatische aanvulling, bij andere producenten is het net andersom. Rijping in de fles kan bovendien veel doen met de eerste indruk van kruidigheid en bloemigheid, dus een jonge fles proeft anders dan dezelfde wijn na enkele jaren kelderrust.

Veelgestelde vragen

Is Touriga Franca droog of zoet?

Dat hangt volledig af van de wijnstijl. In droge rode Douro-wijnen is Touriga Franca volledig droog vergist, terwijl ze in port wordt gebruikt voor een gezoete, versterkte wijn omdat de gisting halverwege wordt gestopt met toevoeging van druivenbrandewijn.

Op welke temperatuur schenk je Touriga Franca?

Een droge rode wijn met Touriga Franca serveer je het liefst rond de zestien tot achttien graden, zodat het fruit en de kruidigheid goed naar voren komen zonder dat de alcohol overheerst. Tawny port drink je frisser, ergens tussen de twaalf en veertien graden, terwijl een vollere vintage port net als de droge wijn iets warmer tot zijn recht komt.

Welk glas past bij Touriga Franca?

Voor droge rode wijn werkt een gewoon bordeauxglas prima, omdat de iets smallere opening het fruit en de kruidige tonen bij elkaar houdt. Voor port kies je beter een kleiner, smaller portglas: dat concentreert de geur en houdt de alcohol wat meer op de achtergrond, zodat de aromatische kant van de druif duidelijker naar voren komt.

Hoe lang kun je Touriga Franca bewaren?

Een droge rode wijn op basis van Touriga Franca kan doorgaans een aantal jaar liggen, afhankelijk van de andere druiven in de blend en de mate van vatrijping. Tawny port is bij aankoop al klaar om te drinken en verandert weinig meer in de fles, terwijl een vintage port juist nog decennia kan doorrijpen en daarbij complexer en zachter wordt.

Met welke druiven wordt Touriga Franca geblend?

Ze wordt vrijwel altijd gecombineerd met andere Douro-druiven, met name Touriga Nacional, Tinta Roriz en Tinta Barroca, en soms Tinto Cão. Elke druif brengt iets anders mee: Touriga Nacional geeft kracht en kleur, Tinta Roriz meer rode vruchten en frisheid, en Touriga Franca zelf voegt de bloemige, kruidige laag toe die de blend afrondt.

Welke stijlverschillen zijn er per streek?

In de Douro, waar de druif het meest voorkomt, levert ze doorgaans een wat vollere, kruidigere wijn op dankzij de warmte en de leisteenbodems. In Dão, met koelere temperaturen en zandige graniet, valt de wijn subtieler en bloemiger uit. Klimaat en bodem als verklaring voor die verschillen komen verder aan bod op de regiopagina.