Pinot Noir

Wat is Pinot Noir?

Pinot Noir is een blauwe druif met een dunne schil en een lange geschiedenis in de Bourgogne, waar hij al eeuwen de basis vormt voor de rode wijnen van die streek. De druif wordt ook wel gezien als lastig om te verbouwen: de tros is compact, de schil kwetsbaar, en het resultaat in het glas hangt sterk af van waar en hoe de druif groeit. Juist die gevoeligheid maakt Pinot Noir bijzonder, want de wijn neemt de eigenschappen van zijn omgeving makkelijk over. In Duitsland heet dezelfde druif Spätburgunder, in Italië pinot nero, maar de kern blijft steeds hetzelfde ras.

Onder deze druif vind je in onze webshop stille rode wijnen, rosé en mousserende wijnen, want Pinot Noir leent zich voor al deze stijlen. Je herkent de druif aan een betrekkelijk lichte kleur, want de schil bevat weinig kleurstof. Dat betekent niet dat de wijn weinig smaak heeft, integendeel: juist de subtiliteit en gelaagdheid maken Pinot Noir voor veel liefhebbers een favoriet.

Hoe smaakt Pinot Noir?

Een jonge Pinot Noir ruikt en proeft naar rood fruit: kersen, aardbei en framboos, soms aangevuld met een vleugje viooltjes of kruiden. De body is licht tot medium, de tannines zijn zacht en de zuurgraad is meestal fris en levendig. Daardoor voelt de wijn nooit zwaar aan, ook niet wanneer hij wat rijper en geconcentreerder is.

Met de tijd in de fles verschuift het beeld. Aardse en dierlijke tonen komen naar voren: denk aan bosgrond, paddenstoelen, leer of een zweem van wild. Bij vinificatie op hout kan daar een kruidige of licht rokerige laag bijkomen, met tonen van kaneel of vanille. Geen twee Pinot Noirs zijn identiek; de ene fles blijft dicht bij het frisse fruit, de andere ontwikkelt zich richting complexere, aardsere smaken.

Een veelgemaakte misvatting is dat Pinot Noir altijd licht en simpel is. De werkelijkheid is dat de druif een enorme spreiding kent: van een speelse, fruitige rosé tot een geconcentreerde, jarenlang houdbare rode wijn met diepgang. De stijl van de producent en de rijping bepalen uiteindelijk minstens zoveel als de druif zelf.

Waar wordt Pinot Noir verbouwd?

De Bourgogne geldt van oudsher als het thuisland van Pinot Noir, met dorpen als Morey-Saint-Denis, Corton en Santenay die wereldwijd naam maken. Ook in de Champagne speelt de druif een hoofdrol, hier vaak wit gevinifieerd of gebruikt in een rosé-blend voor mousserende wijn. Buiten Frankrijk voelt Pinot Noir zich thuis in Duitsland, waar hij als Spätburgunder wordt geteeld, en in koelere streken als Oregon, Nieuw-Zeeland, delen van Chili, Zuid-Afrika en Argentinië.

De druif vraagt om een koel tot gematigd klimaat: te veel warmte en de wijn verliest zijn finesse, te koud en de druif rijpt niet volledig af. Klimaat, bodem en ligging bepalen sterk hoe een Pinot Noir uiteindelijk smaakt; wil je daar meer over weten, kijk dan bij de regiopagina’s van bijvoorbeeld Bourgogne of Duitsland.

Hoe wordt Pinot Noir gevinifieerd?

Wat Pinot Noir uniek maakt, is dat de druif zowel voor witte, rosé als rode wijn wordt gebruikt, ondanks de blauwe schil. Voor mousserende wijn wordt het sap vaak snel van de schillen gescheiden, zodat er nauwelijks kleur wordt opgenomen; dat levert de basis voor veel Champagnes en andere klassieke mousserende wijnen op. Voor rosé blijft het sap iets langer in contact met de schillen, net genoeg om een zachte kleur te geven zonder dat de tannines domineren.

Voor rode wijn kiezen wijnmakers vaak voor een voorzichtige aanpak, omdat de dunne schil weinig tannine en kleurstof bevat. Sommige producenten laten hele druiventrossen mee vergisten, steel en al, om meer structuur en tannine in de wijn te krijgen. Anderen werken juist met ontsteelde druiven voor een zachtere, fruitigere stijl. Houtrijping in eikenhouten vaten voegt subtiele kruidigheid en soms een vleugje vanille toe, maar wordt met terughoudendheid toegepast: te veel hout overweldigt het delicate karakter van de druif al snel.

Waar past Pinot Noir bij?

Pinot Noir is een van de meest spijsvriendelijke rode wijnen die je kunt serveren, juist omdat de tannines zacht zijn en de body licht blijft. Gevogelte, eend en zalm zijn een klassieke combinatie, net als lichtere vleesgerechten en gerechten met paddenstoelen. Ook rauwe vleesgerechten, zoals een steak tartaar, kunnen goed samengaan met de fijne structuur van de wijn.

Voor een wat rijkere of houtgerijpte Pinot Noir kun je denken aan geroosterd wild of gevogelte met een kruidige saus. De elegante, minder krachtige stijl van de druif maakt hem ook een fijne partner voor de Aziatische keuken, waar delicate smaken al snel overweldigd worden door een zwaardere rode wijn.

Waar let je op bij het kiezen van Pinot Noir?

De grootste valkuil bij Pinot Noir is denken dat alle flessen hetzelfde smaken. De stijl verschilt enorm per streek en per producent: een Bourgogne leunt vaak op aardse, minerale tonen, terwijl een Spätburgunder uit Duitsland vaak wat kruidiger en strakker van structuur is. Nieuwe Wereld-stijlen, zoals uit Nieuw-Zeeland of koelere delen van Zuid-Amerika, tonen doorgaans meer uitgesproken rood fruit en een iets voller karakter.

Let ook op het gebruik van hout: een Pinot Noir die geheel in roestvrij staal is vergist, blijft dichter bij het pure fruit, terwijl houtrijping meer kruidigheid en ronding geeft. Werk, handmatige oogst en lage opbrengsten spelen een grote rol bij het maken van deze druif, omdat de dunne schil kwetsbaar is en zorgvuldige selectie in de wijngaard vraagt. Twijfel je tussen een lichte en een rijkere stijl, kijk dan naar de druivensamenstelling van de wijn: een zuivere Pinot Noir laat de druif het duidelijkst spreken, terwijl een blend met bijvoorbeeld Chardonnay of Pinot Meunier vaak wijst op een mousserende wijn.

Veelgestelde vragen

Is Pinot Noir droog of zoet?

Vrijwel alle Pinot Noir die je tegenkomt is droog. De indruk van zoetheid die je soms proeft, komt niet van suiker maar van rijp, sappig fruit dat door de zachte tannines extra naar voren komt.

Op welke temperatuur schenk je Pinot Noir?

Schenk een lichte, fruitige Pinot Noir rond de twaalf tot vijftien graden, iets koeler dan je gemiddelde rode wijn. Een rijpere, houtgerijpte stijl mag iets warmer, tot ongeveer zestien graden, zodat de aroma’s zich volledig kunnen ontplooien zonder dat de alcohol gaat overheersen.

Welk glas past bij Pinot Noir?

Een breed, bolvormig glas met een grote kelk helpt de subtiele aroma’s van de wijn te vangen en te concentreren richting je neus. Omdat Pinot Noir juist leeft van finesse en laag-op-laag aroma’s, profiteert de wijn meer dan de meeste andere rode wijnen van een goed gekozen glas.

Hoe lang kun je Pinot Noir bewaren?

Dat hangt sterk af van de stijl en herkomst. Een jonge, fruitige Pinot Noir drink je het liefst binnen enkele jaren, terwijl een geconcentreerde wijn uit een topjaar en topligging soms tien jaar of langer kan liggen en dan juist aan complexiteit wint. Bewaar de fles altijd liggend, op een koele en donkere plek met een stabiele temperatuur.

Met welke druiven wordt Pinot Noir geblend?

In mousserende wijn wordt Pinot Noir vaak gecombineerd met Chardonnay en Pinot Meunier, een combinatie die je bijvoorbeeld terugziet in Champagne. Bij stille wijn wordt Pinot Noir meestal solo gevinifieerd, al zie je in sommige streken ook een klein aandeel van verwante druiven als Pinot Blanc.

Welke stijlverschillen zijn er per streek?

In de Bourgogne ligt de nadruk op subtiliteit, met aardse en bloemige tonen die zich pas na verloop van tijd goed tonen. Duitse Spätburgunder is vaak iets strakker en kruidiger van karakter, terwijl Nieuwe Wereld-stijlen uit bijvoorbeeld Nieuw-Zeeland of koelere streken in Zuid-Amerika doorgaans meer uitgesproken fruit en een net iets voller mondgevoel laten zien. Voor de precieze invloed van klimaat en bodem op deze verschillen verwijzen we je graag naar de betreffende regiopagina’s.