McLaren Vale

McLaren Vale ligt in Zuid-Australië, op ongeveer drie kwartier rijden ten zuiden van Adelaide, aan de kust van de Fleurieu-schiereiland. De streek ligt ongeveer 35 kilometer ten zuiden van Adelaide op het Fleurieu-schiereiland en behoort tot de oudste continu producerende wijnstreken van Australië, met de eerste commerciële wijngaarden uit 1838. Het gebied wordt aan de ene kant begrensd door heuvels en aan de andere kant door de kustlijn van de Golf van St Vincent, wat direct iets zegt over hoe de wind hier over de wijngaarden trekt. Het officiële erkende gebied, de Geographical Indication, beslaat ongeveer 7.438 hectare wijngaard over een oppervlakte van 433 vierkante kilometer. Binnen die grenzen zit veel variatie: sommige percelen liggen dicht bij de zee en profiteren volop van de verkoeling, andere liggen verder landinwaarts en vangen meer warmte.

Waar ligt McLaren Vale?

Je vindt McLaren Vale dus net onder Adelaide, ingeklemd tussen de Mount Lofja-heuvels en de kust. De streek ligt tussen de Mount Lofty- en Sellicks-bergketens aan de noordoost- en zuidkant, met witte zandstranden aan de westkust. Die combinatie van beschutte heuvelflanken en open kustlijn is precies waarom de wijnen hier zo’n eigen karakter hebben gekregen. De streek kreeg op 2 september 1997 officieel de status van Geographical Indication, waarmee de naam formeel werd vastgelegd in het Australische register van beschermde namen. Officieel zijn er geen erkende subregio’s, al heeft de lokale wijnbouwvereniging wel 19 verschillende districten onderscheiden op basis van geologie, hoogte en klimaat. Namen als Blewitt Springs, Willunga en Sellicks Hill duiken daarom regelmatig op etiketten op, ook al hebben ze geen wettelijke status.

Klimaat en bodem

McLaren Vale heeft een mediterraan klimaat met droge, warme zomers en milde, natte winters. Wat deze streek uniek maakt, is de constante aanwezigheid van zeewind vanaf de golf, die de temperaturen ’s middags en ’s nachts afkoelt terwijl de druiven overdag volop zon krijgen. Die warme, zonovergoten dagen worden getemperd door koele zeewinden vanaf de nabijgelegen golf, wat zorgt voor een microklimaat waarin druiven optimaal rijpen zonder hun zuren te verliezen. Dat verklaart waarom de wijnen hier vol en rijp fruit combineren met een verrassend fris zuurspoor, iets wat je in puur hete klimaten zonder die koeling zelden ziet. De bodem is minstens zo interessant als het klimaat: McLaren Vale bezit een van de meest geconcentreerde diversiteiten aan wijngaardbodems wereldwijd binnen een compact gebied, met meer dan veertig verschillende bodemtypen die variëren van zandige grond bij Blewitt Springs tot ijzersteen, terra rossa en rode aarde boven kalksteen. Die bodemvariatie op relatief korte afstand betekent dat twee wijngaarden een paar kilometer van elkaar totaal verschillend fruit kunnen opleveren. Voor Shiraz en Grenache is dat een zegen: op zandgrond krijg je doorgaans elegantere, geparfumeerde wijnen, terwijl kleirijke of ijzerhoudende percelen juist meer gewicht en structuur geven.

Welke druiven groeien er in McLaren Vale?

Shiraz is verreweg de belangrijkste druif van de streek. Shiraz beslaat ongeveer 3.218 hectare, goed voor circa 54% van alle aanplant en bijna de helft van de totale jaarlijkse oogst. Daarna volgen Cabernet Sauvignon en Grenache als de andere twee pijlers van wat lokaal wel de rode drieklank wordt genoemd, een internationale reputatie die de streek heeft opgebouwd met de combinatie van Shiraz, Cabernet Sauvignon en Grenache. Grenache verdient daarbij bijzondere aandacht: veel van deze stokken zijn dry-grown, oud en laag in opbrengst, wat resulteert in geconcentreerd maar tegelijk verfijnd fruit. Naast deze klassiekers is er een groeiende beweging richting mediterrane rassen zoals Fiano, Vermentino, Tempranillo en Mourvèdre (hier vaak Mataro genoemd), druiven die goed gedijen in het warme, droge klimaat. Viognier duikt ook op, vaak in samenspel met Syrah zoals in de stijl van de Rhône, waar aromatische witte druiven soms mee-gefermenteerd worden met rode rassen om extra parfum en souplesse te geven.

Welke stijl hebben de wijnen uit McLaren Vale?

De rode wijnen uit McLaren Vale zijn doorgaans donker van kleur, rijk van fruit en breed van structuur, met een zachte, gestroomlijnde tannine die de wijnen al vroeg toegankelijk maakt. Er bestaat wel degelijk stijlvariatie tussen de verschillende delen van de streek, maar donkere chocolade, bosbes en specerij zijn kenmerken die je in bijna elke Shiraz van hier terugvindt. Vergelijk je McLaren Vale met het noordelijker gelegen Barossa Valley, dan merk je dat de wijnen hier vaak iets minder zwaar en iets frisser overkomen dankzij de zeekoeling; Barossa ligt verder van de kust en produceert doorgaans een nog voller, warmer type Shiraz. Cabernet Sauvignon uit McLaren Vale heeft een gestructureerde stijl met intense zwarte bes en cederhout, waarbij de koelere percelen aroma’s van menthol en drop opleveren, met een karakter dat doet denken aan wijnen uit de noordelijke Médoc. Grenache, zeker van oude stokken, geeft wijnen met zachtheid, kruidigheid en aromatische finesse, waarbij de oude stokken zorgen voor concentratie zonder dat de wijn zwaar wordt. Een veelgemaakte fout bij het kiezen van McLaren Vale-wijnen is aannemen dat alles hier zwaar en alcoholrijk moet zijn; juist de wijnen van koelere, zandige percelen zoals Blewitt Springs zijn vaak verrassend sierlijk en specerijrijk. Schenk de stevigere rode wijnen op een temperatuur tussen zestien en achttien graden, in een breed, buikig glas dat ruimte geeft aan het rijpe fruit; te koud geschonken verdwijnt precies de kruidigheid die deze wijnen onderscheidt. Een blend zoals Syrah met Viognier vraagt om iets koelere schenktemperatuur, rond de veertien tot zestien graden, zodat de aromatische frisheid van de Viognier niet wordt overstemd door alcohol en warmte.

Waar past McLaren Vale bij?

De rijke, kruidige rode wijnen van McLaren Vale zijn een natuurlijke partner voor gegrild en geroosterd rood vlees, wild en gerechten met een rokerige toets, denk aan lamsvlees van de barbecue of een stoofpot met specerijen. De iets lichtere, aromatische blends met Viognier doen het juist goed bij gevogelte, gerechten met milde currykruiden of gegrilde groenten met een vleugje rook. Een goed glaskeuze maakt hier meer verschil dan je zou denken: een groter glas met een naar binnen gebogen rand concentreert de kruidige aroma’s van Shiraz-Grenache-blends, terwijl een iets rechter glas de frisse, bloemige kant van een Viognier-blend beter naar voren laat komen. Qua bewaarpotentieel geldt dat dit sterk afhangt van het huis en de druif: robuuste Shiraz en Cabernet Sauvignon van oude stokken kunnen vaak jarenlang liggen en ontwikkelen dan complexere, aardse tonen, terwijl fruitgedreven blends met Viognier doorgaans eerder op hun best zijn.

Veelgestelde vragen

Welke appellations liggen in McLaren Vale?

McLaren Vale is zelf de erkende Geographical Indication, gelegen binnen de bredere Fleurieu-wijnzone in Zuid-Australië. Er bestaan geen wettelijk erkende subappellations binnen de streek, al heeft de lokale wijnbouwvereniging negentien verschillende districten benoemd op basis van geologie, ligging en klimaat, waarvan namen als Blewitt Springs en Sellicks Hill het vaakst op etiketten verschijnen.

Welke jaargangen zijn sterk in McLaren Vale?

Dit verschilt van producent tot producent en van jaar tot jaar, want de zeewind zorgt voor aanzienlijke verschillen binnen het gebied zelf. Vraag bij een specifieke fles altijd naar de wijnmaker of het huis voor jaargang-specifiek advies, in plaats van te vertrouwen op een algemene uitspraak over de hele streek.

Op welke temperatuur schenk je wijn uit McLaren Vale?

Voor de klassieke, volle rode wijnen op basis van Shiraz of Cabernet Sauvignon is zestien tot achttien graden ideaal. Bij een aromatische roodwitblend zoals Syrah met Viognier werkt een iets koelere temperatuur van veertien tot zestien graden beter, zodat de bloemige kant fris blijft.

Hoe lang kun je wijn uit McLaren Vale bewaren?

Dat hangt sterk af van het type wijn en de werkwijze van de producent. Krachtige Shiraz en Cabernet Sauvignon van oude stokken kunnen doorgaans een aantal jaren tot langer liggen, terwijl fruitige, aromatische blends met Viognier meestal eerder op hun mooiste moment zijn.

Wat maakt McLaren Vale anders dan naburige streken?

Waar Barossa Valley verder van de kust ligt en daardoor doorgaans nog voller en warmer uitpakt, profiteert McLaren Vale volop van de koelte vanaf de Golf van St Vincent. Die zeewind, gecombineerd met een buitengewoon gevarieerde bodem binnen een compact gebied, geeft de wijnen hier vaak net wat meer frisheid en finesse dan je in andere warme Australische streken vindt.

Welke rol speelt de bodem bij de smaak van de wijn?

De bodemdiversiteit binnen McLaren Vale is opvallend groot voor zo’n compact gebied. Zandige percelen zoals bij Blewitt Springs geven doorgaans elegantere, geparfumeerde wijnen, terwijl kleirijke en ijzerhoudende grond meer gewicht en structuur in het glas brengt.