Kövérszőlő
Kijk goed naar deze fles en je ziet een druif die bijna uitgestorven was. Kövérszőlő, letterlijk ‘de dikke druif’, dankt haar naam aan de grote, ronde bessen die in losse trossen hangen. Ze rijpt vroeger dan de andere Tokaj-rassen en is bijzonder gevoelig voor edele rotting, wat haar tot een gewaardeerde partner maakt in de zoete Aszú-wijnen van Hongarije. Je proeft zelden een wijn die volledig op naam van Kövérszőlő staat; meestal speelt ze een ondersteunende rol naast Furmint en Hárslevelű, waarbij ze zorgt voor romigheid en gekonfijte fruittonen.
Enig resultaat
Enig resultaat
Wat is Kövérszőlő?
Kövérszőlő is een oud Hongaars druivenras dat zijn naam dankt aan de opvallend grote, ronde bessen: de naam betekent letterlijk ‘dikke druif’. De oorsprong van het ras ligt niet volledig vast, maar de druif wordt al eeuwenlang geassocieerd met het Tokaj-gebied in Noordoost-Hongarije. In Roemenië is dezelfde druif bekend onder de naam Grasă de Cotnari en wordt ze nog altijd verbouwd rond de streek Cotnari, die zelfs naar de druif vernoemd zou zijn.
Na de phylloxera-plaag in de negentiende eeuw verdween Kövérszőlő bijna volledig uit de wijngaarden van Tokaj. Pas met de herleving van de regio na de val van het communisme kreeg de druif weer aandacht, al blijft het areaal bescheiden. In het rijtje van zes officieel toegestane rassen in Tokaj, naast Furmint, Hárslevelű, Sárgamuskotály, Zéta en Kabar, neemt Kövérszőlő een kleine maar gewaardeerde plek in.
Hoe smaakt Kövérszőlő?
Kövérszőlő levert van nature fruitige, enigszins kruidige wijnen op. Je herkent de druif aan tonen van gekonfijt fruit, rijpe peer en citrus, met in meer geconcentreerde wijnen ook honing, hazelnoot, gedroogde abrikoos en een vleugje propolis. De bessen hebben een relatief dunne schil en sappig, zacht vruchtvlees, wat de wijn een zekere romigheid en volheid geeft.
Wat de druif vooral onderscheidt, is haar vermogen om snel en veel suiker op te bouwen terwijl ze toch een redelijke zuurgraad behoudt. Dat maakt haar aantrekkelijk voor zoete stijlen, al heeft ze doorgaans wat minder frisse zuren dan Furmint. In een blend vul je daarmee eerder de body en de ronde, gulle kant van de wijn aan dan de scherpte of de spanning.
Waar wordt Kövérszőlő verbouwd?
Het hart van Kövérszőlő ligt in de wijnregio Tokaj, waar het klimaat, de bodem en de befaamde herfstmist voor edele rotting zorgen. Over de precieze invloed van bodem en klimaat op de druif lees je meer op de regiopagina van Tokaj zelf. Buiten Hongarije vind je het ras onder de naam Grasă de Cotnari terug in Roemenië, waar het al eeuwenlang een eigen traditie kent.
Hoe wordt Kövérszőlő gevinifieerd?
Kövérszőlő rijpt vroeger dan de andere Tokaj-rassen en is opvallend vatbaar voor botrytis, de schimmel die de bessen laat inschrompelen en het suikergehalte sterk doet oplopen. Daardoor is de druif een gewilde kandidaat voor aszú-bessen: de met de hand geplukte, door edele rotting aangetaste druiven die de basis vormen van Tokaji Aszú. Die bessen worden tot een dikke massa gestampt en vervolgens gemacereerd in basiswijn of most, waarna het mengsel voorzichtig geperst en apart vergist wordt.
Omdat de opbrengst van met botrytis aangetaste Kövérszőlő-bessen beperkt is en de pluk volledig met de hand gebeurt, vraagt verwerking van deze druif veel geduld en handwerk. In goede jaren levert dat uitstekende aszú-bessen op; in mindere jaren blijft de opbrengst juist bescheiden. Naast de zoete aszú-stijl bestaan er ook droge en varietale wijnen op basis van Kövérszőlő, al zijn die veel zeldzamer dan de blends.
Waar past Kövérszőlő bij?
De volle, fruitige en soms honingzoete kant van Kövérszőlő maakt haar een natuurlijke partner bij desserts met gedroogd of gestoofd fruit, crèmes en custards, en gerechten met kaneel of gember. Ook bij blauwaderkaas, zoals een pittige roquefort of stilton, zorgt de zoetheid voor een mooi contrast met de zoute scherpte van de kaas. Foie gras is een klassieke combinatie bij Tokaji-stijlen in het algemeen, en de romige textuur van Kövérszőlő sluit daar goed op aan.
Denk ook aan gebak op basis van abrikoos, perzik of honing, waarbij de wijn de smaken in het gerecht als het ware spiegelt. Een simpel stuk oude kaas naast een glas doet de wijn eveneens recht, zonder dat je uitgebreid hoeft te combineren.
Waar let je op bij het kiezen van Kövérszőlő?
Omdat Kövérszőlő bijna altijd in blends verschijnt, is het goed om te kijken naar het aandeel van de druif en naar de rol die ze in de wijn speelt. Bij een hoog aandeel Kövérszőlő mag je meer romigheid en gekonfijt fruit verwachten; bij een klein aandeel voegt ze vooral body en ronding toe aan een wijn die verder door Furmint of Hárslevelű wordt gedragen. Let bovendien op het puttonyos-niveau of het aangegeven restsuikergehalte, want dat bepaalt hoe zoet de wijn uiteindelijk is.
Een veelgemaakte fout is denken dat elke Tokaji-wijn met Kövérszőlő even zwaar en zoet smaakt. De verwerking, de mate van botrytis en het aandeel van de andere rassen in de blend zorgen juist voor behoorlijke verschillen in stijl, van fris en speels tot diep en geconcentreerd. Hoeveel handwerk en rijping in een fles zit, zoals het aantal bessen dat individueel geplukt moet worden, is ook een factor die meespeelt in wat een wijn uiteindelijk waard is.
Veelgestelde vragen
Is Kövérszőlő droog of zoet?
Kövérszőlő wordt het vaakst gebruikt in zoete tot edelzoete wijnen, vooral in Tokaji Aszú, maar er bestaan ook droge en varietale wijnen op basis van deze druif. Welke stijl je in een fles aantreft, hangt af van de producent en de gekozen vinificatie.
Op welke temperatuur schenk je Kövérszőlő?
Een zoete Tokaji met Kövérszőlő serveer je het liefst koel, rond de 10 tot 12 graden. Te koud schenken onderdrukt juist de aroma’s van gedroogd fruit en honing die de druif zo kenmerkend maken.
Welk glas past bij Kövérszőlő?
Een kleiner, smal toelopend wijnglas werkt goed, zoals je vaak gebruikt bij dessertwijnen. Dat concentreert de geuren en houdt de wijn langer op de juiste temperatuur, omdat je per keer maar een klein beetje inschenkt.
Hoe lang kun je Kövérszőlő bewaren?
Zoete Tokaji-wijnen met een flink aandeel Kövérszőlő en botrytis staan bekend om hun lange bewaarpotentieel, mede dankzij de hoge suikerconcentratie en zuurgraad. Hoe lang een specifieke fles precies meegaat, verschilt sterk per producent en per jaargang.
Met welke druiven wordt Kövérszőlő geblend?
Kövérszőlő verschijnt doorgaans naast Furmint en Hárslevelű, de twee belangrijkste Tokaj-rassen, en soms samen met Sárgamuskotály, Zéta of Kabar. Elk ras brengt een ander accent in de wijn: Furmint voor zuren en spanning, Kövérszőlő voor romigheid en gekonfijt fruit.
Welke stijlverschillen zijn er per streek?
In Tokaj zelf draait het vooral om de combinatie met botrytis en de andere toegestane rassen, terwijl in Roemenië dezelfde druif als Grasă de Cotnari een eigen, van oudsher zoete traditie kent rond de regio Cotnari. De exacte stijl binnen Tokaj verschilt bovendien per producent, afhankelijk van de gekozen rijping en het aandeel aszú-bessen.


